Türklerin Çin Kültürü Üzerindeki Etkileri

Tarih: 26 Temmuz 2012  |   Bölüm: Tarih  |   Yorumlar: 1 yorum  |   Yazar:

türklerin çin kültürüne etkisiTürk-Çin ilişkileri binlerce yıllık geçmişe dayanmaktadır. Bu uzun tarihî süreç içerisinde, Türklerle Çinliler bazen hanedanlar arasında ilişkiler kurarak barış içinde bazen de çeşitli sebeplerle anlaşmazlığa düşerek savaşmak durumunda olmuşlardır. Dolayısıyla, bu ilişkinin her iki milletin kültürü üzerinde çok derin izler bırakmış olması gayet doğaldır. Bu izler gerek Türklerin gerekse Çinlilerin dil, edebiyat, sanat, ziraat gibi manevî ve maddî kültürünün her alanında görülebilmektedir. Bugüne kadar hep Çinlilerin Türk kültürü üzerindeki etkilerinden bahsedildi. Oysa Türklerin de Çin kültürü üzerinde çok derin izleri olmuştur.

Türklerin Çin kültürü üzerindeki etkilerini ele alırken, önce şu soruların cevabını aramak durumundayız. Çinlilerin “Hu” dedikleri kimlerdi? Yue-çiler kimlerdi? Onların Kuşan veya Küsenlilerle ne ilişkisi vardı? Hotenlilerin etnik kimliği neydi? Çünkü, bunlar eskiden Çin kültürü üzerinde önemli etkisi olan kavimlerdir.

Çinliler “Hu” kelimesini Çin’in kuzeyi ve Batı bölgesinde yaşayan Hun, Türk, Siyenpi ve diğer kavimler için kullanmışlardır. Ayrıca bu milletlerden Çin’e getirilen şeyleri de “Hu” kelimesiyle ifade etmişlerdir. Meselâ, “Hutao” (ceviz), “Huqin” (çalgı), “Hujiao” (karabiber), “Hugua” (salatalık), “Hushı” (börek, çörek), “Huma” (susam). Ancak “Hu” teriminden Türklerin mi yoksa Türk olmayan diğer kavimlerin mi anlaşılması meselesi başlı başına bir sorundur. Genellikle Uygur tarihçileri “Hu” terimini “Uygur” diye tercüme ederler. Yani bu terim araştırmacının yorumuna göre “Uygur”, “Türk” veya “Sogd” ya da başka bir kavim için kullanılabilmektedir.

Asya (Büyük) ve Avrupa (Batı) Hun İmparatorluğu

Tarih: 22 Temmuz 2012  |   Bölüm: Tarih  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Tarihte bilinen ilk Türk devleti olan Büyük Hun İmpatorluğu, en güçlü dönemini Mete zamanında yaşadı ve en geniş sınırlara ulaştı. Mete, doğudaki Moğol Tunguz kabilelerini ve Tanrı Dağlan civannda yaşayan Yüeçileri yenilgiye uğrattı. İpek Yolu’nun denetimini ele geçirdi. Çin İmparatoru Kao-ti’ yi yenilgiye uğrattı. Kısa zamanda Türk boylarını bir yönetim altında topladı ve büyük bir imparatorluk kurdu. Mete, M.Ö. 174 ‘te öldüğü zaman Büyük Hun İmparatorluğu’nun sınırları doğuda Kore’ye, batıda Aral Gölü’ne, kuzeyde Baykal Gölü’ne güneyde Tibet’e ve Karakurum Dağları’na kadar uzanıyordu.

Orta Asya’da meydana gelen göçler sonucunda göç etmeyip ana yurtta kalan Türk boylarından Hunlar, Orta Asya’nın doğusuna çekilip Orhun ve Selenga Irmaklan çevresine yerleştiler ve bugünkü Moğolistan’ı içine alan bölgede devlet kurdular. Hunlann bilinen ilk hükümdarlan Teoman (Tuman), dağınık Hun boylannı bir yönetim altmda topladı. Çin’in kuzeyindeki otlakları ele geçirdi. Bu durum, ekonomileri hayvancılığa dayanan ve göçebe olan Hunların ekonomik yönden güçlenmelerini sağladı.

Bir Türk kavmi olan Kuşhanlar (Kuşanlar) M.S. 30’lu yıllarda, Kuzey Hindistan, Afganistan ve Türkistan’ın bir bölümünde imparatorluk kurdular. Kuşhanlar en parlak dönemlerini 78 -120 yılları arasında yaşadılar. Kuşhanlar Devleti 176’da sona erdi.

  Yukarı çık!