Petrol

Tarih: 30 Ağustos 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

petrolBünyesinde % 80-87 karbon, % 10-14 civarında hidrojen ile değişik oranda azot, fosfor, oksijen, sülfür, kurşun gibi maddeler bulunduran petrol, latince “petro oleum” kaya yağı anlamına gelmektedir.

Günümüzün en önemli enerji ve ham madde kaynağı petroldür. Petroldeki fiyat dalgalanmaları, dünya borsalarını alt-üst etmektedir. Öyle ki, petrolde oluşan gelen fiyat artış, enflasyonu artırmakta, döviz darlığı çeken, ödemeler dengesi iyi olmayan ülkeleri ekonomik krize sokmaktadır, işte petrolün ana enerji ve ham madde kaynağı olmasından dolayı, dünyanın gözü petrol yatakları olan ve petrol üreten ülkelere çevrilmiş durumdadır. Bunun en tipik örneğini, 2 Ağustos 1990’da Irak’ın, 100 milyar varil petrol rezervi olan Küveyt’i işgâl ve ilhâk etme kararını bildirmesi ile Birleşmiş Milletlere bağlı tüm ülkelerin Küveyt’i işgâlden kurtarma çabaları ve 17 Ocak 1991’de başlayan Körfez Savaşı vermektedir.

Şimdiye kadar Birleşmiş Miiletler tarihinde görülmeyen bütün ülkelerin oybirliği ile aldığı bu kararın altında, bir devlet olarak Küveyt’in bağımsızlığını ihya etmekden çok, hem Küveyt’in petrolüne hem de genel olarak petrole olan bağımlılık yatmaktadır. Ayrıca ABD’nin 2003’te Irak’ı işgal etmesinin temelinde bu ülkenin zengin petrolü yatmaktadır.

M.Ö. 4. asırdan beri çok az miktarda kullanılan petrol, 19. asırdan itibaren petrolü çıkarma tekniklerinin gelişmesiyle artmıştır. Petrol, hem önemli bir enerji hem de özellikle kimya sanayiinin ham madde kaynağıdır.

Petrolün Oluşumu ve Petrol Yataklarının Yayılışı

Petrol, hem akarsularla taşınan bitki ve hayvanlardan oluşan ayrışmış organik maddenin hem de su ortamındaki bitki ve hayvan kalıntılarının deniz tabanındaki çamurların içerisinde birikmesiyle oluşan ham yağdır. Milyonlarca yıl süren bir zaman sürecinde birkaç bin metre kalınlığında çamurların içinde biriken organik maddeler, sıcaklık ve basıncın etkisiyle kayaların içerisinde sıvı yağa dönüşür (Şekil 4.8). Bu arada bakteri faaliyetleri petrol oluşumunu hızlandırır. Tipik petrol oluşumu, sıcaklığın 50-100°C arasında olduğu yerde başlar, bunun üzerindeki sıcaklıkta ise petrol doğal gaza dönüşür. Bu nedenle birçok yatak, petrol ve doğal gaz içerir.

  Yukarı çık!