Nogaylar (Nogay Türkleri)

Tarih: 14 Kasım 2012  |   Bölüm: Tarih  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

nogaylar nogay türkleriSiyasî ve etnik bir ad olan Ncgay kelimesi, Cengiz Han’ın büyük torununun adıdır. XIII. yüzyıla kadar, Moğol harekâtından daha önce, eski Kıpçak arazisine giren sahada, göçebe hayatı yaşamakta idiler. En celalli zamanlarında işgal ettikleri saha ise, Emba’dan başlayarak Tuna Irmağına kadar uzanmakta idi. Sonraları Nogay kavim adı, Altınordu’nun bir kısmına kumanda eden Nogay Han’ın, idaresi altında bulunan halka geçmiştir. Bu suretle, İrtiş’ten başlayarak Kırım’a kadar yayılmış olan bu eski Türk halkı, müşterek bir millî ad altında birleştirilmiştir. Hattâ bu top luluğa, vaktiyle Hazar Denizi ile eski Pontos çevresinde ve Volga boylarında yaşayan diğer Türkler de dahil edilmişlerdir. Bazan yanlışlıkla Kazan ve Ufa yöresi Türk halklarına Nogay adı verilmiştir. Zaman zaman Rus, bazan da Bizanslılarla birleşerek Kırkız, Başkurt ve Kaîmuk’lara karşı harbetmişlerdir. Aralarındaki iç çekişmeler de, eksik olmamıştır.

Nogayların mazisi üzerinde genişçe duran Moğol tarihçilerinden Howorth’a göre Nogaylar, tarihî çağlardan Moğol istilâsına kadarki uzun zaman içinde hep Kanklı, Uz ve Peçenek Türk boylarından sayılmışlardır. Yayıldıkları saha ise Yayık, Emba ve Ir-tiş ırmakları yöresi olmuştur. Büyük bir kısmı Hazar Denizi’nin kuzey ve kuzey-doğusundaki bozkırlarda göçebe hayatı geçirmiştir. XV. yüzyılda Azak Denizi’nin batısında ve Kırım’ın kuzeyinde gözükmüşlerdir. XVII. yüzyılda Emba Irmağı boylarında yaşayanlardan bir Nogay kolu, Kalmuklar tarafından batıya doğru sürülmüş ise de Büyük Petro tarafından tekrar Kuma ve Kuban ırmakları civarındaki bozkıra göçmeğe mecbur tutulmuşlardır. Bu Nogay kolunun bir dalı da Türkiye’ye göç etmiştir. Bugün Stavropol eyaletinde ve Çerkeş muhtar eyaleti ile Kuma’mn güneyinde birçok Nogay topluluğuna rastlanmaktadır.

  Yukarı çık!