Mineraller ve Kayalar – 2

Tarih: 26 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Tortul Kayalar

Bu kayalar, kimyasal, fiziksel özellikleri ve oluşumlarına göre üç sınıfa ayrılır.

Kırıntılı ya da Taneli Tortul Kayalar

Rüzgâr, buzul, dalga ve çoğunlukla akarsular tarafından taşınan kil, mil, kum ve çakıl gibi taneli malzemenin birikmesi ve bunların kireçli, demirli ve silisli bir çimentoyla kaynaşması şeklinde oluşur. Bu kayalarda hâkim malzeme kil ise kiltaşı, killi ve kireçli (yaklaşık yarıyarıya kil ve kireç içerir) ise mam, çakıl ise konglomera, çakıllar köşeli ise breş, hem köşeli hem de yuvarlak ise konglomera, çoğunlukla yuvarlak çakıllardan ve silisli bir çimentodan oluşmuş ise puding denir, iri malzemeli olanlara genellikle çakıltaşı denir. Çimento malzemesinin çözülmesi ile kum, mil, çakıl gibi unsurlar serbest hâle geçer. Bu kayalar çoğunlukla delta, taşkın ovaları, akarsu yatakları, dağ etekleri ile deniz ve göl ortamlarının kenar ve sığ kesimlerinde oluşur. Kırıntıların boyutunu ise önemli ölçüde ayrışan ve aşınan kaya tayin eder. Örneğin, granit ve gnaysların aşınmasıyla oluşan kırıntılar çoğunlukla kum boyutundadır.

Mineraller ve Kayalar

Tarih: 26 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Kabuk tabakasında, gerek ergimiş hâldeki manto (magma)dan gelen gerekse atmosferik kökenli olan çeşitli maddeler bulunur. Kabuktaki 112 elementin her-birinin belli bir kimyasal özelliği vardır. Bu elementler arasında biyolojik döngüde de yaygın olan karbon (C), hidrojen (H), oksijen (O), azot (N) ve fosfor (N) bulunur. Bütün elementler, en küçük parçacık olan atomlardan oluşur.

Kuvarssız ve çok az kuvarslı olan kayalar, bünyelerinde % 46-60 Sİ02 içerir. Bu gruptaki kayaları; trakit, diyorit, gabro, bazalt, andezit ve diyabaz oluşturur.

  Yukarı çık!