Kafiye (Uyak)

Tarih: 28 Mart 2012  |   Bölüm: Dil / Türkçe  |   Yorumlar: 19 yorum  |   Yazar:

Kâfiye (uyak) şiirlerde, mısra (dize) sonlarında bir sonraki dize ile bir ses ahenki oluşturmak için yazılışları, okunuşları aynı; anlamları farklı kelime veya kelime gruplarının, eklerin benzerliğidir.

Kafiye, mısra sonlarındaki ses benzerliğidir. Şiirde ahengi sağlamak; sözleri kolay ezberlenir ve kalıcı kılmak için yapılır. Mısra sonlarındaki ses benzerlikleri bulunurken önce redifler, sonra kafiyeler bulunur.

Mani Tipi Kafiye (Mani Uyak) – (Kafiye Türleri)

Tarih: 26 Mart 2012  |   Bölüm: Dil / Türkçe  |   Yorumlar: 5 yorum  |   Yazar:

mani tipi kafiyeÖzellikle mani, rubai ve tuyuğda görülen kafiye düzenidir.
Bu kafiyenin de düz kafiye olduğu unutulmamalıdır: aaba (aaxa)

Örnekler

Sabahın çisesine -a
Uyandım yar sesine -a
İsmini yaz sevdiğim -x
Halının köşesine -a

Çepeçevre bahar içinde bir yer gördük -a
Ferhat ile Şirin’i beraber gördük -a
Baktık geceden fecre kadar ellerde -x
Yıldızlara yükselen kadehler gördük -a

Sarmal Kafiye (Sarmal Uyak) – (Kafiye Türleri)

Tarih: 26 Mart 2012  |   Bölüm: Dil / Türkçe  |   Yorumlar: 4 yorum  |   Yazar:

sarmal kafiyeDörtlüklerle yazılan şiirlerde görülür: abba Bir dörtlükteki birinci dize ile dördüncü dizenin kendi arasında, ikinci dize ile de üçüncü dizenin kendi arasında kafiyeli olmasına sarma uyak (kafiye) denir. Sarma kafiye “abba” şeklinde gösterilir.

Örnekler

Biliyorum gölgede senin uyuduğunu -a
Bir deniz mağarası kadar kuytu ve serin -b
Hazların âleminde yumulmuş kirpiklerin -b
Yüzünde bir tebessüm bu ağır öğle sonu -a

Ne toprağa gömülmektir -a
Ne ruhun uçması tenden! -b
Ölüm, ölüm gülerekten -b
Bir bayrak altında ölmektir. -a

Çapraz Kafiye (Çapraz Uyak) – (Kafiye Türleri)

Tarih: 26 Mart 2012  |   Bölüm: Dil / Türkçe  |   Yorumlar: 4 yorum  |   Yazar:

Dörtlükle yazılan şiirlerde görülen kafiye düzenidir: abab

Bir dörtlükte birinci dize ile üçüncü dizenin, ikinci dize ile de dördüncü dizenin kendi arasında kafiyeli olmasına “çapraz uyak (kafiye)’ denir. Çapraz uyak, “abab” şeklinde gösterilir.

Örnekler

Sarı saçlarına deli gönlüm-ü   -a
Bağlamışlar çözülmüyor Mihriban -b
Ayrılıktan zor belleme ölüm-ü -a
Görmeyince sezilmiyor Mihriban -b

Aşk dedin bağrıma soktun bıçağ-ı -a
Akan kanım göl olmadan tükenmez -b
Sevda kokan bu yaranın çiçeğ-i -a
Petek petek bal olmadan tükenmez -b

  Yukarı çık!