Demir Yolları

Tarih: 14 Eylül 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

demir yolları nedir özellikleriDemir yolu ulaşımı ilk olarak 1800’lü yılların başında yük taşımak amacı ile buharla işleyen lokomotiflerin icadıyla başlamıştır. Buhar gücünü ulaşıma uygulama girişimleri, 1769 yılında raydan önce kara yolu araçlarında başlamış ve ayrıca 1801 ve 1808’de dişli trenlere benzeyen lokomotifler yapılmıştır. Fakat esas demir yolu ulaşımı, George Stevenson’un inşa ettiği lokomotifle 1830’da Manchester ile Liverpool arasında başlamıştır.

İlk demir yolları genel olarak maden kömürünü taşımak için inşa edilmiştir. Daha sonra hem yük (maden kömürü, demir, pamuk vs.) hem de yolcu taşımak için demir yolu inşaatına 17. asrın ortalarından itibaren hız verilmeye başlanmıştır. Demir yolları daha sonra fazla nüfuslu merkezleri birbirlerine bağlamak için önemli bir ulaşım aracı olarak gündeme gelmiştir.

Güney Amerika’da sömürge döneminde çoğunlukla maden yataklarını işletmek amacıyla And dağları ve Amazon havzasını baştan başa kateden demir yolları döşenmiştir.

Başlangıçta kısa mesafeli olan ve bazı önemli merkezleri birbirine bağlayan demir yolları, bilâhare ülke ölçüsünde ve kıtalar arasında bağlantıyı sağlamak üzere yaygınlaştırılmıştır. Örneğin ABD’nin doğu ile batısı (New York-San Franscisco) arasında ulaşımı sağlayan demiryolu 1869’da yapılmıştır. basit sanayi

19. yüzyılın ikinci yarısınından itibaren demiryolu yapımında hızlı ilerlemeler görülmektedir. Bu tarihlerde demir yolu ve deniz yolu ulaşım ağı birbirine bağlanmış ve böyle bölgelerde ulaşım eskiye oranla kıyas edilemeyecek derecede ilerlemiştir.

Demir yolları, diğer ulaşım araçlarının devreye girmesiyle eski önemini büyük ölçüde kaybetmiştir. Nitekim 1840’da 77 bin km’ye ulaşan dünya demiryolu uzunluğu 40 yıl sonra 272 bin km’ye, 1905’de 860 bin km’ye, 1913’te ise 1 100 000 km’ ye ulaşmıştır. Genel olarak bu tarihten sonra, dünyada demir yolu inşası hızını kaybetmeye başlamıştır. Şöyle ki, dünya demiryolları 1922’de 1 179 000 km ve 1947′ de 1 336 000 km uzunluktan 1960 yılında 1 111 340 km dolayına inmiştir. Özellikle gelişmiş ülkelerde eskiden mevcut olan demir yollarının bazıları ulaşıma kapatılmıştır. Örneğin ABD’de 1947’de 366 bin km olan demir yolu 1960’da 336 bin km, 2003’te 228,4 km’ye inmiştir. Fransa’da 1947‘de 41 386 km olan demiryolu uzunluğu 2003’te 32 175 km’ye düşmüştür. Benzer durum Birleşik Krallık’ta da olmuştur.

Avrupa’da hız yapan demiryolları önem kazanmıştır. 250 km/saatin üzerinde hız yapan Fransa, Almanya, Ispanya, İtalya ve Belçika’daki toplam demir yolu uzunluğu 1990’da 667 km’den 2001’de 2 614 km’ye ulaşmıştır.

  Yukarı çık!