Hakas Türkleri (Abakanlar)

Tarih: 14 Kasım 2012  |   Bölüm: Tarih  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

hakaslar hakas türkleriSırf coğrafî yayılım sahasına göre, eskiden Abakan yahut da Yenisey Türkleri adını almış olan bu Türk etnik birliği, son Sovyet Rusya idaresince teşekkül etmiş olan 42,900 kilometrelik Ha-kas muhtar eyaletindeki Türk halkıdır. Halbuki tarihî bir kavim adı olan Hakas tâbiri, bugünkü adlandırmada, muayyen bir uruğu ifadeden uzak olup, daha fazla bir kaç Türk ağzı karması için kullanılmıştır. Buraya dahil edilen boylar da: Sagay, Beltir, Kaç, Koybal, Kızıl, Şor dolayısı ile Sarı-Uygur, Kamasin, Çulım Türkleri olmuştur. Diyalekt birliği üzerine, aralarında fonetik bazı gruplaşmalar yapılabilir. Fakat ayrılıklar cüz’i olduğundan, şive ve ağızca hepsi bir arada ele alınırsa, daha isabetli olur. Ayrı ayrı isimler sadece her yerde görülen kabile isimleridir, yoksa hepsi aynı Türk kavmine mensupturlar, o bölgede oturan tek bir Türk kavmini teşkil ederler. Klâsik yazı dilleri ve edebiyatları yoktur. Yaşadıkları saha birbirine yakındır. Boy ve soy adlarına göre şu kabilelere ayrılırlar.

1. Sagay Türkleri

Minusinsk eyaleti havzasının güney-batı köşesinde, Askıs ırmağından Abakan’m üst mecrasına kadar uzayan sahada oturmaktadırlar. Bu duruma göre Koybal’lar dışında, bugünkü Abakan bozkırında yaşayan bütün Türk boylan aslen Abakan’m öz halkından sayılırlar; Beltir’lerle diğer Altay’lardan göç eden bazı Türk uruk ve boylarının ağızlarından türeme, ortaklaşa bir şive vücuda getirmişlerdir. Menşelerini ve yaşadıkları coğrafî çevreleri belirten, ondan fazla boya ayrılmaktadırlar. Bunların arasında dikkatimizi çekeni Kırgız etnonimidir ki, bu Sagay’lann Kırgız soyundan da türemiş olduğunu göstermektedir. Sayılan 27.000 dir.

  Yukarı çık!