Eleştiri Nedir?

Tarih: 24 Mayıs 2013  |   Bölüm: Edebiyat  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

eleştiri nedirBir edebiyat veya daha geniş anlamda bir sanat eserini her yönü ile incele­yip açıklamak, anlaşılmasını sağlamak ve değerlendirmek amacıyla yazılan yazı türüne eleştiri denir.

Türkçede eleştiri karşılığı olarak “tenkit“, “muhakeme“, “muaheze“, “intikad” gibi kelimeler kullanılmıştır. Bugün tenkit yanında “eleştiri” ve “eleştirme” sözle­ri de kullanılmaktadır.

Eleştiri, her şeyden önce bir zihin faaliyetidir ve fikir hayatı içinde önemli ye­ri vardır. Bu yazı içerisinde “eleştiri” sözcüğü yerine bazen “tenkit“; “eleştirmen” sözcüğü yerine ise birkaç yerde “tenkitçi” sözcükleri kullanılmıştır.

Eleştiri, edebiyat söz konusu olduğunda, edebî eserin ne olduğunu bildirme ve değerini biçme çalışmasıdır. İlkin bir eserin şekle ve muhtevaya ait özellikleri­nin neler olduğunu ortaya koyar, sonra bu özellikler üzerinde durur. Bu iki işin bir arada yapıldığı da olur. Ancak ilki yapılmadan ikincisini gerçekleştirmeye kalkmak tenkitçiyi yanıltabilir.

Eleştirmenin bir görevi de edebî eserdeki zenginlikleri göz önüne sermek, ta­dına varmamızı sağlamaktır. Ebebî eserle okuyucuyu kaynaştırma, tenkidin en önemli görevidir. Eleştirmen bu görevi yerine getirirken hem esere, hem de okuyu­cuya karşı sorumlu durumdadır. Goethe tenkidin yerini gösterirken, onun “göz­lerine yeni bir dünya açtığı“nı söyler.

  Yukarı çık!