Dünya’nın Şekli

Tarih: 22 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Dünya’nın şekli, Güneş sistemine bağlı gezegenlerin şekline göre farklıdır. Bunun esas nedeni, suyun mevcudiyeti ve dünyanın şekillenmesini sağlayan yer hareketleridir. Dünya’nın yapısında ve yer hareketleri konusunda belirtileceği gibi, mantodaki konveksiyonel akıntılara bağlı olarak kabuk tabakasının ayrılarak genişlemesi ve buralara deniz ve okyanusların yerleşmesidir. Deniz ve okyanus­larda biriken çökellerin kıta kütlelerinin birbirlerine doğru hareket etmesiyle kıvrılarak yükselip sıradağların oluşmasıdır. Yüksek sahaların akarsularla aşmdırıl- ması ve aşınan malzemelerin birikmesiyle düzlüklerin oluşmasıdır.

Yer hareketleri, aşınma ve birikme süreçleri, dünyanın diğer gezegenlerde görülmeyen ayrı bir şekil almasına neden olmuştur. Bu nedenle Dünya, sıradağ­lardan plato ve ovalara, derin deniz çukurluklarından okyanus ortası sırtlara varıncaya kadar diğer gezegenlerde görülmeyen bir şekle sahip olmuştur.

Ayın Safhaları, Ayın Evreleri (Resimli)

Tarih: 22 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: 1 yorum  |   Yazar:

Dünya’nın etrafında dö­nen Ay, Güneş‘ten gelen ışıkların bir kısmını yansı­tarak geceleyin Dünya’yı aydınlatır. Ay’ın geceleyin Dünya üzerine gönder­diği yansıyan güneş ışıkları farklı açılarda gelir ve Ay’ı farklı şekillerde görürüz.

Ay hilâl şeklinde başlayarak, İlkdördün, Yarımay, İkinci dördün, Tamay ya da Dolunay, ikinci yarımay, Sondördün ve tekrar hilâl şeklinde görülerek bir aylık zaman zarfında dünyamız etrafında döner.

Ay Nedir? Ayın Özellikleri, Ayın Oluşumu…

Tarih: 22 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Dünya‘mızın uydusu olan Ay’ın yarıçapı, Dünya’nın yarıçapının yaklaşık 1/4 (1738 km), alanı Dünya’nın % 0.74’ü, kütlesi % 0.12’si (7.35 x 1022 kg) kadardır. Kütle itibariyle bu değer, gök cisimleri açısından son derece küçüktür. Ortalama yoğunluğu 3.34 gr/cm3 olan Ay’ın çekim ivmesi yerçekiminin 1/6’sı civarındadır.

Atmosferi olmayan Ay, Güneş‘ten aldığı enerjinin % 7’sini yansıtır. Ay yüzeyinin sıcaklığı öğle zamanı 130°C, gecenin geç vaktinde ise -200°C’dir.
Atmosferi olmayan Ay’da yeryüzündeki gibi çeşitli amillerle şekillenmiş bir topoğrafya bulunmamaktadır, ancak güneş ışınının % 18’ini yansıtan engebeli bir yüzey bulunur. Ay yüzeyinin geriye kalan1/3’ü ise az ışık yansıtan koyu renkli su yüzeyine benzer bazal lav akıntılarından oluşmuş yüzeylerdir.

Ay’ın Jeolojik Tarihi

Tarih: 22 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Ay, Dünya oluştuktan kısa bir süre sonraya tekabül eden 4,45-4,5 milyar yıl kadar önce oluşmuştur. Büyük miktardaki enerji, Ay’ın oluşumunu sağlayan parça­cıkların hızlı bir şekilde birleşmesi sırasında açığa çıkmıştır. Ay yuvarlağı büyü­dükçe birkaç yüz kilometre derinliğinde bir kat ergiyerek Ay’daki magma okyanusu oluşmuştur. Meteorit bombardımanı Ay’ın ergimiş dış katını meydana getirmiştir. Sonuçta meteorit bombardımanı Ay’ın yüzeyinin yeterince serinlemesine engel olmuştur. Ay yüzeyinin yüksek kesimlerindeki iç püskürük kayalar 4,4 milyar yaşın­dadır. Bu durum, yüksek kesimlerin zamanla katılaştığını gösterir.

Rodos Adası büyüklüğünde olan bazı meteoritler, 4,2 ve 3,9 milyar yıl önce tekrar Ay yüzeyine düşmüştür. Bu sırada radyoaktif ayrışma Ay’ın iç kısmını ısıtmıştır. Sonuç olarak 3,8 milyar yıl önce Ay’ın iç kesiminin önemli bir bölümü ergimiş ve kızgın olan magma Ay yüzeyi üzerine püskürmüştür. Ay üzerindeki büyük düzlükler (maria), lavların meteor çukurlarının içini doldurmasıyla oluş­muştur. Ay’daki volkanik faaliyetler yaklaşık 700 miiyon yıl önce durmuştur.
Ay ve Dünya, günümü­ze kadar benzer bir oluşu­ma sahiptir. Fakat Ay‘ın Dünya’ya göre çok küçük olması, hemen soğuyarak son 3,1 milyar yıllık süreç­te jeolojik yönden aktif bir durum almamasına neden olmuştur. Apollo astranot- ları tarafından Ay yüzeyi­ne bırakılan sismograf­ların kayıtları, Ay’daki dep­remlerden açığa çıkan enerjinin, dünyadaki dep­remlerden açığa çıkan enerjinin sadece bir tril­yonun milyarda biri oldu­ğunu gösterir.

  Yukarı çık!