Hava Kütleleri – 2

Tarih: 24 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: 1 yorum  |   Yazar:

Kuzeyde bulunan polar (soğuk) hava kütlesi ile güneyde bulunan tropikal (sıcak) hava kütlelerinin karşılaşması sonucu polar (soğuk) cephe oluşur. Bu cephe, Kuzey Yarım Küre’de kış mevsiminde Kuzeybatı Avrupa’dan güneydoğuya doğru hareket ederek Basra Körfezi’ne kadar sokulur.

Ülkemizin özellikle kıyı bölgeleri ve Güneydoğu Anadolu’nun kış mevsiminde yağış almasını sağlayan polar cephe hattı, güneyden gelen tropikal hava kütlesiyle kuzeyden ilerleyen polar hava kütlelerinin birbirleriyle karşılaşmasıyla oluşur. Bu cephelerin engellendiği güneyde Toros dağlarının güneye, kuzeyde Kuzey Anadolu dağlarının kuzeye bakan yamaçları bol miktarda yağış alır.

Hava Kütleleri

Tarih: 24 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Dünya’nın etrafını saran hava kütlelerinin gerek sıcaklığı, yoğunluğu ve nemi gibi fiziksel özellikleri gerekse basınç koşulları Ekvator’dan kutuplara, kıtaların iç kesimlerinden denizlere doğru önemli değişme gösterir. Hava kütlelerinin bu özellikleri, Güneş’ten gelen enerji miktarı ve bu enerjiye bağlı oiarak oluşan basınç farklarından doğan rüzgâr hareketleri ile ilgilidir.

Bir hava kütlesinin kendine has bir özellik taşıması için ya okyanus ya da geniş bir kara yüzeyinde uzun bir zaman durgun hâlde ve yer değiştirmeden bulunması gereklidir. Bu şartlar altında hava kütlesi belli bir sıcaklık, özgül nem ve yükseltiyle değişen sıcaklığa sahiptir. Buna göre Dünya’nın çeşitli bölgelerine özgü sıcaklık, nem bakımından farklı hava kütleleri oluşur. Böyle hava kütleleri, bulundukları sahadan hareket ettiklerinde kendilerine özgü özellikleri taşır ve farklı hava kütleleri ile karşılaştıklarında ise aralarında hareketli olan kesin bir sınır meydana gelir. Bu sınıra cephe denilir.

Okyanus Akıntılarının Genel Durumu

Tarih: 23 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Genellikle okyanus akıntıları âdeta yüzeydeki rüzgâr sistemlerinin bir kopyasıdır. Nitekim Alize rüzgârlarına bağlı olarak ekvatora, batı rüzgarlarından dolayı yüksek enlemlere doğru akıntılanr mevcuttur. Ekvatoral akıntılar, birbirlerinden ekvatoral karşı akıntılarla ayrılır.

Alçak enlemlerde okyanusların batı tarafı boyunca ekvatoral akıntılar kutuplara doğru döner. Bunlar sahillere paralel olarak sıcak su akıntılarını oluşturur. Bunlara örnek olarak, Gulf stream (Golfstrim) (Florida ve Karayip), Japonya’da Kiyoşiyo, Brezilya sıcak su akıntısı verilebilir. Bu akıntıların sıcaklığı sahillerin sıcaklığından yüksektir. Güney Atlantik’de bu akıntının sıcaklığı Temmuzda 16°C’dir.

Okyanus Akıntıları

Tarih: 23 Haziran 2012  |   Bölüm: Coğrafya  |   Yorumlar: Yok.  |   Yazar:

Okyanuslardaki akıntıların, dünya yüzeyi üzerinde sıcaklık dağılışının nispeten düzenlenmesinde önemli bir yeri bulunur. Lokal ölçüde ise sıcak su akıntıları Ark­tik enlemlerde sıcaklığın fazla düşmesini önleyerek adeta ılıman iklim şartlarının oluşmasında etkin rol oynar. Soğuk su akıntıları ise tropikal çöllerin dar kıyı kesi­minde sıcaklığı geniş ölçüde düşürür.

Okyanuslardaki önemli yüzey akıntıları, hâkim rüzgârlar tarafından tayin edilir. Koriolis kuvvetinden dolayı, Kuzey Yarım Küre’de su akıntısı sağ tarafa doğru (doğuya) hareket eder, Güney Yarım Küre’de ise aksi yöne doğru olur. Rüzgârların bu etkisi altında oluşan akıntılar, Kuzey Yarım Küre’de kıtaların batı tarafına doğru, Güney Yarım Küre’de ise doğu tarafında doğru yönelir.

  Yukarı çık!