Bu nedir? Bu sayfadan Sosyal İmleme bağlantılarını kullanarak Karaim/Lehistan/Litvanya Türkleri yazısını bir sosyal imleme sitesine kaydedebilirsiniz, veya E-posta formunu kullanarak yazıyı bir arkadaşınıza tavsiye edebilirsiniz.

Sosyal İmleme

Bu içeriği beğendiyseniz, aşağıdaki bağlantılarla feysbuk veya twitter üzerinden paylaşabilirsiniz. Ayrıca yazıyı başka ortamlarda paylaşmak için doğrudan adres çubuğundaki bağlantıyı da kullanabilirsiniz.

  • Facebook'ta paylaş!
  • Twitter'da paylaş!


  • Yandaki form aracılığıyla herhangi bir kişiyle yazının bağlantısını içeren bir e-posta paylaşabilirsiniz. Formu doldurup, gönder butonuna tıkladıktan sonra sayfa yeniden yüklendiğinde e-postanız gönderilmiş demektir.

E-posta

E-posta ile paylaş
21 Kasım 2012

Karaim/Lehistan/Litvanya Türkleri

Kategori: Tarih

karaim lehistan litvanya türkleriKaratay etnonimini de almış olan bu Türk halkının bir kolu Kırım yarımadasında, bir kolu ise Polonya ve Litvanya devletleri sınırları içerisinde serpinti halinde yaşamaktadır.

VII. – VIII. yüzyıllarda yaşamış olan Hazar Türklerinin bir kırpıntısı gibi telakki edilen Kırım Karay’ları, yarımadanın merkezinde Evpatori şehrinde yerleşmişlerdir. Polonya ile Litvanya’da oturanlar ise; Tro-ki, Wilno, Luk, Ponevejis, ve Haliç Kasabaları arasında, koloni halinde parçalanmışlardır. Bununla beraber, ekseriyete Troh = Tro-ki’de yerleşmiştir. Bu yüzden literatürde Karaimleri, garbi yahut Polonyalı ve doğu yani Kırımlı olmak üzere iki parçaya ayırmak, bir nevi gelenek haline getirilmiştir.

Kırımlılardan bir kısmı, son siyasî olaylar yüzünden, Paris’e göç etmişse de, umumiyetle bu Türk halkının akibeti hakkında, kesin bir bilgimiz yoktur. Aynı bulanık bilgiye sayıları hakkında malik bulunmaktayız. Nitekim Kowalski’ye göre, batıda, yani Polonya ile Litvanya’da oturan Karay’ların sayısı 1925-1926 yıllarında, ancak bine yakın olmuştur. Halbuki 1897 yılı rus sayımına göre, Umum Karaim’lerin sayısı 13.000 kişi olmuştur. Bunun 5000 den fazlası batı, diğerleri ise doğu Karaimlerini teşkil etmişlerdir.

Din itibariyle Karaimler, VIII. yüzyıl Hilafetinin doğu bölgesinde yaşayan Yahudi topluluğuna mensupturlar. Bir nevi Karaim mezhebi veyahut tarikatı halinde bulunan bu topluluğun inanışı Talmud’u reddetmekte idi. İbadetleri kısmen hebreyce olmakla beraber, daha çok Karaimce lehine gelişmektedir.

Ekserisi Kırımdan gelme olan Kırım Türkleri ile Karayların, Polonya ile Litvanya’daki yerleşmeleri tarihleri hakkında, kati bir bilgimiz yok tur. Ancak bir kısmının Litvanya prensi Vitold tarafından 1395-1396 yılları savaşlarında esir edilerek buraya getirildikleri ileri sürülmektedir. Bir kısmı ise kendi arzuları ile o zamanki Litvanya ordusuna gönüllü olarak katılmışlardır.

Bu tarafa mensup Lehistan ve Litvanya Türkleri, Litvanya’nın paytahtı olan Kaunas (Kovno) ile Vilna ve Grodno şehirlerinde ve sonradan Rusya’ya ilhak edilen Minsk havalisinde oturmaktadırlar. Nüfusları, aşağt yukarı 15.000’i bulmaktadır. Buraya, Karaimcaya yakın bir Türk şivesi ile konuşan ve bu sahada yerleşmiş olan Ermeni’ler de dahildir. Şivece Karaim’ler nispeten iyice araştırılmıştır. Kendilerine göre edebiyatları da vardır.

Şive itibariyle Karaim Türkçesi Şimal ve cenup ağızlarına ayrılmaktadır. Şimal ağzı Litvanya halkına, cenup ağzı ise Lutsk ve Galiç halkına aittir. Daha düne kadar millî yayınlar halinde, geniş araştırmalar yapılmış ve bu Türk şivesi adamakıllı işlenmişti1. Karay Türkçesi, eski ve yeni Türk şiveleri karmasından türemedir.

>> Türk Halkları‘na Geri Dön <<

(Türk BoylarıTürk TopluluklarıTürk Toplumları)


Geri Dön: Karaim/Lehistan/Litvanya Türkleri