Bu nedir? Bu sayfadan Sosyal İmleme bağlantılarını kullanarak Ekler (Çekim ve Yapım Ekleri) yazısını bir sosyal imleme sitesine kaydedebilirsiniz, veya E-posta formunu kullanarak yazıyı bir arkadaşınıza tavsiye edebilirsiniz.

Sosyal İmleme

Bu içeriği beğendiyseniz, aşağıdaki bağlantılarla feysbuk veya twitter üzerinden paylaşabilirsiniz. Ayrıca yazıyı başka ortamlarda paylaşmak için doğrudan adres çubuğundaki bağlantıyı da kullanabilirsiniz.

  • Facebook'ta paylaş!
  • Twitter'da paylaş!


  • Yandaki form aracılığıyla herhangi bir kişiyle yazının bağlantısını içeren bir e-posta paylaşabilirsiniz. Formu doldurup, gönder butonuna tıkladıktan sonra sayfa yeniden yüklendiğinde e-postanız gönderilmiş demektir.

E-posta

E-posta ile paylaş
16 Ağustos 2012

Ekler (Çekim ve Yapım Ekleri)

Kategori: Dil / Türkçe

yapım ve çekim ekleriEkler işlevleri bakımından ikiye ayrılır: Yapım ekleri, çekim ekleri.

  1. Yapım Ekleri

Eklendiği sözcüğün anlamını değiştiren eklerdir. Bir sözcükten yeni anlamlı başka sözcük türetir. Yapım ekleri dörde ayrılır:

  1. İsimden isim yapım ekleri

“-cı, -lık, -lı, -ce, -daş….”

Örnek:

İz-ci, diş-çi, aş-çı

Ön-lük, diz-lik, boş-luk

Akıl-lı, yol-suz, iş-siz

Türk-çe, yurt-taş, vatan-daş….

 

  1. İsimden fiil yapım ekleri

“-la, -laş, -lan, -a, -l…..”

Örnek:

Baş-la, buhar-laş, akıl, lan

İnce-l, dar-al, kan-a, yaş-a

 

  1. Fiilden isim yapım ekleri

“-i, ici, -im, gin, -me, -mek, -iş, -en…..”

Örnek:

Gez-i, yaz-ı, koş-u

Geç-im, seç-im, öl-üm

Gez-gin, bit-kin, düş-kün

Var-ış, giy-ecek, bak-ış….

 

  1. Fiilden fiil yapım ekleri

“-ş, -il, -n, -dir, -ar, -t…..”

Örnek:

Ağla-ma, ağla-ş, kaç-ış

Ara-n, gez-dir, yaz-dır

Oku-t, ara-t, bekle-t…

 

  1. Çekim Ekleri

Eklendiği sözcüğün anlamını değiştirmeyen eklerdir. Çekim ekleri iki türlüdür.

A) İsim çekim ekleri

B ) Fiil çekim ekleri

  1. İsim Çekim Ekleri

İsim türünden sözcüklere gelen çekim ekleridir. Başlıca isim çekim ekleri şunlardır:

 

  • Çoğul ekleri: -lar, ler eklendiği sözcüğü sayı bakımından çoğaltır. Anlamını değiştirmez.

Ev-ler okul-lar ağaç-lar…….

  • İlgi ekleri(tamlayan ekleri): -ın, in, un, ün…….

Ağacın (gövdesi) arabanın (hızı)

  • İyelik ekleri: Bir varlığın, bir nesnenin kime ait olduğunu bildiren eklerdir.

Ev-im (benim) yolcu-su(onun)

araba-n(senin

  • Hal (durum) ekleri:

 

Yalın hal: bir sözcüğün hiç ek almamış halidir. ağaç, elma,sıra, defter….

Belirtme hali: -i, -ı, -u, -ü, ekiyle yapılır. evi, arabayı, yolu, okulu……

Yönelme hali: -a, -e ekiyle yapılır. okula, eve, sınıfa, maça, doktora…….

Bulunma hali: -da, -de, -ta, -te ekleri getirilerek yapılır. evde, okulda, sınıfta….

Ayrılma hali: -dan, den, -tan, -ten ekleriyle yapılır. evden, okuldan, sınıftan, maçtan….

  • Eşitlik eki: -ca, -ce. sınıfça, evce, ailece, topluca…

 

  1. Fiil Çekim Ekleri

Fiillere getirilen zaman, kip ve şahıs ekleridir.

Zaman Ekleri:

Şimdiki zaman: -yor

Öğrenilen geçmiş zaman: -mış, miş

Görülen geçmiş zaman: -dı, -di

Gelecek zaman: -acak, ecek

Geniş zaman:-r, -ar, -er

 

Kip Ekleri:

Gereklilik kipi: -meli, -malı

İstek kip: -a, -e

Şart kipi: -sa, se

Emir kipi. Eki yok.

 

Şahıs Ekleri:

1. tekil şahıs: ben

2. tekil şahıs: sen

3. tekil şahıs: o

1. çoğul şahıs: biz

2. çoğul şahıs: siz

3. çoğul şahıs: onlar


Geri Dön: Ekler (Çekim ve Yapım Ekleri)