Tundra İklimi

3. Tundra İklimi

75° paralelinin kuzeyindeki Kuzey Amerika ve Avrasya’da görülen bu iklim arktik hava kütlesinin oluşum sahasıdır, güneyde ise polar hava kütlesi yer alır. Arktik ve polar hava kütlesinin karşılaşmasıyla doğuya doğru ilerleyen siklonik fırtınalar oluşur ve bu dönemde çok kötü hava şartları egemen olur. En sıcak ayın ortalama sıcaklığı 10°C’nin altında, fakat 0°C’nin üstündedir. En soğuk ayın ortalama sıcaklığı -18°C’nin altına düşer; yağış miktarı ise 250 mm’nin altına kadar iner. Yılın 8-9 ayında buharlaşma oluşmaz, yazın ise evapotranspirasyon birdenbire yükselerek su açığı oluşur.

Bu bölgenin büyük bir bölümü çayır ve likenlerle kaplıdır, güneye doğru huş ormanları yer alır (Foto 10). Yazın sularla kaplanan tundra toprakları hâkimdir. Yamaçlarda donma-çözülme sonucu çamur akıntılan görülür.

Dünyada Kuzey Yarım Küre’de Atlas Okyanusu’nun kuzeyinde Greenland (Grönland) ve Güney Yarım Küre’de Antarktika kara kütleleri buzla kaplıdır; soğuk Arktik Okyanus (Kuzey Buz Denizi)’da yüzen buz kütlesi geniş bir alan kaplar. Bu sahaların yıllık ortalama sıcaklığı -30 ile -35°C (Grönland’da), Arktik Okyanusu (Kuzey Buz Denizi)nda ise -12°C ile -4°C arasında seyreder.

Buzlar üzerinde aşırı şekilde soğuyan ince hava tabakası, yerçekiminin etkisi ile yamaçların üst bölümlerinden eteklerine doğru hareket eder. Bunun sonucunda ise çöllerdeki kumullar gibi buz yığınları oluşur.

Antarktika kıtasındaki buz örtülerine gelince; buralarda Güney Kutup noktasın­dan 1300 km güneyde ve 3488 m yükseklikte Ruslar tarafından kurulan Vostok meteroloji istasyonundaki verilere göre kışın en düşük sıcaklık -88.3°C’dir; Temmuz, Ağustos ve Eylül ortalaması ise -60°C olarak kaydedilmiştir. Burada buz tabakasının üstündeki havayı aşırı olarak soğutması şiddetli sıcaklık terselmesine

neden olur. Kışın yüzeydeki havanın sıcaklığı, birkaç yüz metre yukarıdaki havadan 28°C-33CC daha soğuktur.

<< Önceki Sayfa << | >> Sonraki Sayfa >>

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!