Sisler, Sis Türleri, Sislerin Özellikleri?

Bulutun yeryüzeyine inmiş şekli olan sis, aynı zamanda küçük ölçüde bir yoğuşma şeklidir. Fiziksel açıdan bulutla sis arasında herhangi bir fark yoktur. Bulutların çoğu, hava kütlesinin yükselmesi sonucu adyabatik soğuma ile meydana gelir. Sis; nemli bir hava kütlesinin yükselerek soğuması (yamaç sisi), yer ve su yüzeyinin soğuması veya hava kütlesinin fazla miktarda nem alarak yoğuşma noktasının altına düşmesi sonucu oluşur. Sisin oluşumunu sağlayan en önemli etken, havanın durgun ve gökyüzünün açık olmasıdır.

Sisler oluşum açısından dört sınıfa ayrılabilir:

1. Radyasyon sisi: Gece sırasında yer yüzeyinin soğumasıyla meydana gelir. Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında gündüz ısınan yüzey, gece sıcaklık kaybı sonucu soğur. Yüzey üzerindeki hava tabakasının soğuyarak yoğuşma noktasının altına düşmesi ile sis oluşur. Ancak gündüzün havanın ısınmasıyla bu sis kalkar. Ülkemizin özellikle iç kesimlerinde ilkbahar ve sonbaharda gökyüzünün açık olduğu günlerde sık sık radyasyon sisi meydana gelir.

2. Adveksiyon sisi: Sıcak veya soğuk bir hava kütlesinin yatay hareketi sonucu oluşur. Sıcak ve nemli bir hava kütlesi, karla kaplı veya soğuksu akıntısının olduğu soğuk yüzeyler üzerinden geçtiğinde soğumaya uğrar. Bu durumda havadaki nemin yoğuşma noktasına ulaşmasıyla sis oluşur. Örneğin deniz üzerinden gelen nemli ve ılık bir hava kütlesinin soğuk kara yüzeyi ile temas etmesi sonucu oluşan sis, adveksiyon sisdir. Adveksiyon sisi, kıyı bölgelerimizde sık sık görülür. Örneğin Balkanlar’dan gelen soğuk hava kütlesinin Marmara Denizi üzerinden geçmesiyle deniz ulaşımını aksatan sisler oluşur.

3. Orografik sis: Nemli bir hava kütlesinin bir dağ yamacı boyunca yükselerek soğuması sonucunda oluşur. Doğu Karadeniz Bölümü’nde yazın Karadeniz’den gelen nemli ve serin hava kütlesi, Doğu Karadeniz Dağları boyunca yükselmesi ile soğuyarak yoğuşma noktasının altına iner. Böylece yazın bu dağların Karadeniz’e bakan yamaçları sisle kaplanır

4. Buharlaşma sisi: Soğuk bir hava kütlesine su buharının karışmasıyla meydana gelir. Başka bir anlatımla, hava kütlesine su buharı ilâve edildiğinde havadaki nem yoğuşma veya çiy noktasına ulaşarak sisi oluşturur. Örneğin ılık bir deniz üzerinden geçen bir soğuk hava kütlesinin nem alarak doyma noktasına gelmesi, sisin oluşumunu sağlar. Bu durum, soğuk bir hava kütlesinin kıyı bölge­lerine sokulduğu kış aylarında zaman zaman görülür. Ayrıca yaz aylarında buharlaşmanın fazla olduğu kıyı bölgelerinde, havadaki bağıl nemin artmasına bağlı olarak puslu bir görünüm ortaya çıkar.

Sis; deniz, hava ve karayolu ulaşımında aksamalara ve hatta durmasına neden olur. Örneğin kış mevsiminde Balkanlar’dan gelen soğuk havanın Boğazlar üzerinden geçmesiyle oluşan sisler deniz ulaşımının durmasına bile neden olur.

Sis, havadaki nemi artırdığı ve difüz radyasyona yol açtığı için bitkiler üzerinde de etkili olur. Özellikle sık sis alan yamaçlarda difüz radyasyon altında yetişen kayın, göknar ve lâdin gibi ağaçlardan oluşan ormanlar yaygındır.

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!