Çöl İklimi

3. Kurak (Çöl) İklimi

Yengeç ve Oğlak dönencelerinin bulunduğu enlemelere tekabül eden yüksek basınç alanları, çöllerin uzandığı kuşağı içerisine alır. Tropikal hava kütlelerinin kökeni olan bu çöller, 15°-35° kuzey ve güney enlemleri arasında yer alır. Kuzey Afrika, Arabistan, Iran, Batı Pakistan çölleri ile ABD’nin güneybatısındaki Sonoran, Kuzey Meksika, Güney Afrika’daki Kalahari ve Avustralya çöllerini kapsar. Bura­larda yıllık yağış ortalaması 40-120 mm arasındadır. Okyanuslardan gelen nemli hava ulaşamadığından dolayı şiddetli kuraklık hüküm sürer.

Kurak tropikal bölgelerde serbest su yüzeyinde olan yıllık buharlaşma miktarı 230-250 cm arasındadır; başka bir ifade ile buharlaşma yağıştan en az 20 misli fazla olupa çok yüksek su açığı vardır. Karasal tropikal hava kütlesinin kaynak sahası ve kuraklıkla karakterize edilen çöllere bazı yıllar maritim tropikal ve ekvatoral havanın sokulması ile çok kısa süren ve ancak 5-10 km2’lik sahayı etkileyen şiddetli konveksiyonel sağanaklar meydana gelir.

Sponsorlu Bağlantılar

Tropikal çöl bölgelerinde yazın sıcaklık en fazla 45°C’ye çıkar, en az ise 25°C’ye kadar düşer; ortalama sıcaklık yazın 40°C’ye yaklaşır; kışın ise 15°C’ye kadar iner. Ancak günlük sıcaklık değişmeleri genellikle 30°C,yi aşar. Bu durum çöl bölge­lerinde havadaki bağıl nemin son derece düşük olması ile gündüz aşırı derecede ısındığını, geceleyin ise şiddetli yer radyasyonu ile aşırı derecede soğuduğunu gösterir. Şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık gölgede Aziziye’de 58°C olarak kaydedilmiştir.

 

Çöl bölgeleri bitki örtüsü yönünden son derece fakir olup, daha ziyade dikenli, kalın yapraklı ve gövdelerinde su toplayan sukkulent tipi iğne ve küçük yapraklı bit­kiler hâkim durumdadır. Bilhassa kaktüsler, yıllarca yağış almayan bölgelerde hayatiyetlerini sürdürür.

 

Bu bölgelerde son derece sığ ve organik madde bakımından çok fakir topraklar hâkimdir. Bu topraklar, bitkilerin yetişmesini engelleyici derecede kireç ve çeşitli tuzlar ihtiva eder.

 

<< Önceki Sayfa << | >> Sonraki Sayfa >>

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!