Projeksiyonlar, Haritalar, Grafikler ve Diyagramlar

Yeryüzündeki çeşitli doğal, beşerî ve ekonomik değerlerin dağılışını ve bu dağılıştaki nedenleri coğrafya bilimi inceler. Bu nedenle çeşitli fizikî olaylar (iklim, bitki toprak, topoğrafya şekilleri vb.) iie beşerî-iktisadî fonksiyonların (nüfus, yerleşme, ticaret, ulaşım, turizm vb.) özelliği ve dağılışı harita üzerinde gösterilir. Harita ise dünyanın tümü veya herhangi bir sahasının belli bir oranda küçültülerek, koordinat ve yönleri gösterilerek yapılan ve üzerinde doğal, beşerî-ekonomik olayların veya öğelerin (unsurların) dağılışını çeşitli sembollerle gösteren şekildir.

Yukarıda sunulan kısa tarif ve açıklamadan anlaşılacağı gibi, haritanın esas unsurlarını; küçültme oranını gösteren ölçek, coğrafî yön, koordinatları kapsayan enlem ve boylamlar oluşturur. Ayrıca çeşitli olay, öge ve faaliyetleri harita üzerine dökmek için bir takım sembol veya işaretlerin kullanılması da söz konusudur. Semboller mümkün olduğu kadar gerçeği yansıtan, anımsatan bir şekil olabileceği gibi, bazı olayların etki dereceleri ve dağılışını da göstermek için dereceli tarama, noktalama, renklendirme vb. biçiminde de kullanılır.

Harita yapımında öncelikle izdüşüm kapsayan projeksiyon metodu ve ölçek tespiti gerekir. Küre şeklinde olan dünyanın tüm yerlerinin aynı oranda, aynı doğrultuda gerçek oranları korunarak kâğıt üzerine geçirilmesi mümkün değildir. Bunun için haritanın amacına göre çeşitli projeksiyon metodlarından yapılmış bir temel harita seçilir. Haritaya aktarılacak öge veya öğelerin dağılışını gerektiği şekilde yerleştirmek ve göstermek bakımından ölçek seçimi de son derece önemli­dir. Ayrıntılı harita yapımında özellikle büyük ölçekli haritalar seçilirken dünya üzerindeki olayların genel dağılışlarını göstermek bakımından daha ziyade bir sayfa boyutuna sığacak ve/veya bir duvar haritası kadar olacak küçük ölçekli haritalar tercih edilir. Tabiîdir ki, haritalarda mekânn konumunu belirmek bakımından enlem ve boylamların gösterilmesi ve yönlerin de ilâve edilmesi gereklidir. Farklı öğelerin dağılışını göstermek için de çeşitli semboller kullanılır. Meselâ nüfus dağılışı, noktalama metodu ile belirtilirken, toprakların ve iklim olaylarının dağılışı çeşitli tarama veya renklerle, bitki örtüsünün dağılışı hem çeşitli bitki sembolleri hem de diğer tarama usulleri ile gösterilebilir. Bu şekilde haritalar, bize yeryüzünün doğal özellikleri yanında sosyo-ekomomik özelliklerini özlü olarak anlatan, öğreten ve üzerinde düşünmeye sevk eden ve ayrıca çeşitli unsurların dağılışındaki nedenleri ilk bakışta ifade eden vazgeçilmez kaynak veya vesikalardır.

 

Haritaların yanında yine çizimle gösterilen çeşitli diyagram, kesit, profiller de farklı olayların ana hatları ile anlaşılmasına yardımcı olur. İşte bu bölümde, ana hatları ile haritaların yapılışında kullanılan projeksiyonlar, harita ölçeği, topografya haritaları ve bunlar üzerinde yapılacak profil çıkarılması, blokdiyagram yapılması konularında bilgi verilecektir.

1. Projeksiyonlar

2. Haritalar

3. Grafikler

4. Diyagramlar

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!