Çöl ve Bozkır İklimi

4. Kurak (Çöl) ve Yarıkurak (Bozkır) İklimi

Bu iklim şartları, Kuzey Amerika ve Asya’da karaların iç kısımlarında ve Güney Amerika’nın güney kesiminde etkilidir. Genellikle yazları çok sıcak ve kurak, kışları se az yağışlı ve çok soğuk geçer. Bu durumun nedeni daha ziyade hava kütlele­rinin mevsimlik hareketine bağlı olup kısaca şöyle açıklanabilir:

  1. Yaz mevsiminde bu sahalara, karasal tropikal hava kütleleri yerleşir, polar cephe kuzeye çekilir. Bu şartlara bağlı olarak yazlar kurak ve çok sıcak geçer. Hava sıcaklığı gölgede 40°G’nin üzerine kadar çıkar.
  2. Bölge, kışın Kanada ve Sibirya yüksek basınç merkezlerinin geliştiği sahalara tekabül eder. Bu şartlara bağlı olarak bölge sık sık nispeten nemi çok düşük karasal hava kütlelerinin etkisi altında kalır,
  3. Kıtaların iç kesimlerindeki çukur sahaları çevreleyen yüksek dağlar, batı ve güneybatıdan gelen nemli tropikal hava kütlesinin sokulmasını engeller; nemini yük­sek dağların eteklerine yağışla bırakan bu hava kütlesi, iç kısımlara doğru oldukça kuru ve adyabatik yönden ısınmış olarak gelir. Örneğin yazın nemini Himalaya Dağlarına bırakan hava kütlesi, Orta Asya çöllerine kuru olarak ulaşır.

Orta Asya’daki Türkistan ve Gobi çölleri ile Nevada ve Utah’daki Büyük Havza Great Basin)’nın iklimi tropikal çöllerden farklıdır. Yani orta enlemlerdeki çöller <ışın aşırı olarak soğur ve sıcaklık 0°C’nin altına düşer, yazın ise tropikal çöller <adar ısınır.

Çöllerin yüksek kısımları ve kenarlarında yarı kurak şartlar gösteren bozkırlar yer alır. Bu kesimlerde yağış nispeten artar ve sıcaklık da düşer. Bu yerlerde toprağın alt katlarında kirecin biriktiği kahve ve kestane renkli topraklar hâkim olup ;e kirece karşı ihtiyacı fazla olan tahıl türleri yetiştirilir (Foto 6, 43). Bozkır sahaları aynı zamanda hayvancılık açısından da oldukça büyük öneme sahiptir.

Anadolu’nun iç kesimlerinde de karasal iklim görülür. İç Anadolu’da yağışların Dnemli bölümü ilkbahar ve kışın düşer. Ancak yağış miktarı azdır. Bunun nedeni cephelerin kuzeyde Kuzey Anadolu Dağları, güneyde Toros Dağları tarafından önemli ölçüde engellenmesidir (Şekil 4.37). Yaz ile kış arasında sıcaklık farkı oldukça fazladır. Güneydoğu Anadolu’nun alçak kesimlerinde yazın aşırı sıcaklar lüküm sürer. Doğu Anadolu’nun yüksek olması nedeniyle şiddetli karasal iklim etkilidir. Kış ile yaz arasındaki sıcaklık farkı diğer bölgelere göre fazladır.

<< Önceki Sayfa << | >> Sonraki Sayfa >>

  1. gülçin
    30 Kas, 2013 - 11.13 | #1

    gerçekten çok güzel bir site çok beğendim ansiklopedik bilgiler var ödevimi bu sitede yaptım daha ayrıntılı bu sitede yaptım daha ayrıntılı bir site yoktu çok beğendim yapanın ellerine sağlık diyorum….. :) :) :) <3

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!