Okyanus Akıntıları

Okyanuslardaki akıntıların, dünya yüzeyi üzerinde sıcaklık dağılışının nispeten düzenlenmesinde önemli bir yeri bulunur. Lokal ölçüde ise sıcak su akıntıları Ark­tik enlemlerde sıcaklığın fazla düşmesini önleyerek adeta ılıman iklim şartlarının oluşmasında etkin rol oynar. Soğuk su akıntıları ise tropikal çöllerin dar kıyı kesi­minde sıcaklığı geniş ölçüde düşürür.

Okyanuslardaki önemli yüzey akıntıları, hâkim rüzgârlar tarafından tayin edilir. Koriolis kuvvetinden dolayı, Kuzey Yarım Küre’de su akıntısı sağ tarafa doğru (doğuya) hareket eder, Güney Yarım Küre’de ise aksi yöne doğru olur. Rüzgârların bu etkisi altında oluşan akıntılar, Kuzey Yarım Küre’de kıtaların batı tarafına doğru, Güney Yarım Küre’de ise doğu tarafında doğru yönelir.

Yoğunluk farklılığı okyanus akıntılarına da sebep olabilir. Bu fark, coğrafî enlem­den dolayı oluşan ısınma farkı ile ilgilidir. Böylece Arktik ve Polar denizlerde soğuyan yüzey suyu, okyanus tabanına doğru hareket eder. Ekvatora doğru soğuk ve yoğun su kütlesi ile sıcak az yoğun su kütlesi arasında değişme meydana gelir.

Deniz suyu tuzluluğunun farklı olması da akıntıların oluşmasını sağlayan nedenlerden biridir. Yoğun olan tuzlu su alt akıntı, sıcak ve az yoğun su ise üst akıntı hâlinde hareket eder. Bu durum, İstanbul ve Çanakkale boğazlarında tipik olarak görülür; Akdeniz’in tuzlu olan yoğun suları, boğazlardan Karadeniz’e geçer.

Denizlerin beslenme farklılıklarına bağlı olarak yerel akıntılar da meydana gelir. Örneğin geniş bir havzasından gelen bol debili akarsularla beslenen Karadeniz’in suları, Boğazlar aracılığı ile Ege Denizi’ne akar.

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!