Halil Vehbi Eralp

halil vehbi eralpLisansını Sorbon’da yapmış, “Descartes Fiziğinin Metafizik Temelleri” isimli doktora tezini Türkiye’de hazırlamıştır. Alfred Weber’in el kitabı olarak alaka gören “Felsefe Tarihi”ni Türkçeye çevirmiştir. H. Vehbi Eralp, felsefe tarihinin, eski Yunanlılardan başlaması gerektiğine kanidir. Çünkü rasyonel bilgi onların buluşudur ve ondan önce yoktur, der. Öte ömrünün elli senesini Çin ilmine veren Joseph Nedham, M.Ö. Çinlilerin Descartes’ten büyük matematikçileri ve filozofları olduğunu iddia eder.

H. Vehbi Eralp, felsefede herkes tarafından benimsenebilecek sonuçlar bulunmadığını söyler. Felsefe öğretiminde, günlük hayatın tecrübelerinden, bilimlerin ve sanatların sorunlarından hareket edilmesi, öğrencilere, filozofların metinlerinden bol bol örnek gösterilmesi gerektiğini düşünür. Düşünürümüz, insanın hür bir varlık olduğunu ama hürriyetin bize hazır verilmediğini, insanın bunu hak ederek mücadele ile elde etmesi icap ettiğini vurgular. Âlem, maddî görünüşüyle determenizme bağlı ise de insan sayesinde, hürriyete çevrilmiştir. Dolayısıyla insan eyleme, pratiğe yönelmeli madde âleminin niteliklerine bir ölçüde uyarak özgürlüğünü gerçekleştirmektir. Halil Vehbi Eralp, Yahya Kemal’in yakın dostu ve sohbet ehlidir; bu sebeple Macit Gökberk’te ve Takiyeddin Mengüşoğlu’nda görülen Türk tarihine, Türk kültürüne kesin ve çoğu yanlış genellemeden ibaret olan yargılara H. Vehbi Eralp’a rastlanmaz.

İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. 1925-1930 tarihleri arasında bir yıl müddetle İstanbul Üniversitesi’nde Felsefe zümresine devam ettikten sonra Avrupa talebe sınavlarında başarılı olarak devlet tarafından Fransa’ya gönderildi ve bir yıl Bordeaux’da, lisenin felsefe bölümüne devam etti. Bordeaux Edebiyat Fakültesi’ne girdikten sonra 1929-1930 yılında Gaston Richard’ın yanında sosyoloji ve ahlâk; Darbon’un yanında Umumî Felsefe ve Mantık sertifikalarını aldı ve bundan sonra eğitimine Sorbonne’da devam ederek orada Prof. Henri Delacroix ve Georges Dumas’dan psikoloji, Prof. Emile Brehier ve Albert Riveaud’dan felsefe tarihi sertifikalarını aldı, Latince sınavını verdi.

Yurt dışındaki eğitimini 1932 yılında bitiren Eralp, önce Konya Erkek Lises’inde, daha sonra ise Kadıköy Lisesi’nde felsefe öğretmenliği yaptı. 1933’de İstanbul Üniversitesi reformunda Edebiyat Fakültesi Felsefe Doçentliğine tayin edildi. Bu tarihten itibaren Prof. Reichenbach’ın seminerlerine katılıp bazı derslerini Türkçeye çeviren Eralp, riyazi mantık (logistik) üzerinde çalışmaya başladı; Reichenbach’ın logistiğe ait derslerini çevirdi ve yayımladı. 1935 yılında askerliğini bitirdi. 27 Kasım 1937’de felsefe tarihi doçentliğinden, Umumî felsefe ve mantık doçentliğine atandı. Yine 1937’de rönesans üzerine iki konferans verdi.

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!