Gezegenler (İç ve Dış Gezegenler) – 2

Dış Gezegenler

Mars ve Asteroid kuşağının ötesinde beş gezegen daha vardır. Bunlardan dördü gaz hâlinde olan Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür. Katı gezengen- lerden birkaç kat daha büyüktür. Hidrojen ve diğer gazların yoğunlaşmasından oluşmuştur. Bunlardan en küçüğü ince buz parçalarından oluşan Plüto(n)’dur.

5. Jüpiter

Jüpiter’in atmosferi % 90 hidrojen, % 10 helyum’dan oluşmuş en büyük gezegendir. Bütün gezegenlerin kütlesinden 2,5 kat, Dünya’nın çapından 11 kat daha büyüktür. Gaz ve toz parçacıklarından oluşan Jüpiter’de çekim kuvvetleri, yüksek bir basınç oluşturarak iç kısmındaki sıcaklığın 10 bin °C kadar yüksek sıcaklıkta olmasını sağlamıştır. Jüpiter’in üst kesimindeki bulut katı son derece soğuk olup burada sıcaklık -130°C’dir. Jüpiter atmosferinin iç kesimine doğru sıcaklık artar, üst atmosfer katının 1000 km altında sıvı hidrojenden oluşmuş Jüpiter yüzeyine geçilir. Jüpiter’in 16 uydusu olup bunların çapı 6 milden azdır. Bu uydulardan biri (Ganyemede) Plüto ve Merkür gezegeninden daha büyüktür.

6. Satürn

Jüpiter’den sonra 2. büyük gezegen olan Satürn’ün atmosferi % 90 hidrojen, % 3 helyumdan oluşmuştur. Jüpiter’de olduğu gibi, Satürn yoğun kompaktlaşmış hidrojen, helyum ve diğer gazlardan ibarettir. Nispeten küçük metal ve kaya çekirdekli hidrojen ve helyumdan oluştuğu zannedilmektedir. Son derece küçük olan Satürn’ün uyduları, kaya ve buzlardan oluşmuştur. Bunların üzerinde meteorların düşmesiyle çatlaklarda oluşmuştur. Satürn’ün en büyük uydusu olan 4800 km çapındaki Titan, atmosfere sahiptir

7. Uranüs

Uranüs, % 82 hidrojen, % 15 helyum, % 2 metan gazından oluşmuş 3. gaz küt­lesine sahip gezegendir. Atmosferindeki metan gazından dolayı yeşilimsi renktedir. Atmosferi çok soğuk (-215°C) olan Uranüs’te, bulut örtüsü saptanmamıştır. Hidrojen ve helyumun yeterince sıkışmış olmasından dolayı çekirdeğin yüzeyi sıvı durumdadır. Çekirdeğin altındaki mantonun katılaşmış metan, azot ve sudan ibaret olduğu farz edilmektedir. Mantonun içi, Dünya kütlesinin 15 katı kadar olan silis ve demirden oluşan kayalardan ibarettir. Çekirdeğin içindeki sıcaklığın 7000°C olduğu sanılmaktadır.

 

8. Neptün

Atmosferi % 80 hidrojen, % 19 helyum , % 1 metandan oluşan Neptün, gazdan oluşmuş son gezegendir. Mavimsi renkte olan Neptün, açık bir atmosfere sahiptir, bulut katının üzerinde sıcaklık -220°C’dir. Uranüs gibi Neptün de, üç kata sahiptir, çekirdeği katılaşmış veya sıvı hidrojen ve helyumdan ibarettir. Kayadan oluşan çekirdeğinde sıcaklık 7000°C’dir. Neptün’ün 11 uydusundan en büyüğü Triton atmosfere sahiptir. Volkanik faaliyetlere sahip olan bu uydudan 8 km yüksekliğe ulaşan azot gayzeri vardır.

8. Plüto(n)

Metan ve azot gazından oluşan atmosferi olan Plüto, muhtemelen Dünya’nın uydusu Ay büyüklüğünde donmuş gaz içerir. Bazı bilim adamları, Piüto’yu gerçek bir gezegen olarak kabul etmezler. Neptün’ün yörüngesinin dışında Juiper kuşağında bir kuyruklu yıldız olarak belirtiler.

Kuyruklu yıldızlar

Elips bir yörüngede Güneş etrafından yavaşça dönen uzun kuyruğu olan yıldızlardır. Parlak görünmesine rağmen soğuktur ve parlaklığı Güneş’ten gelen ışığın yansımasına dayanır. Kuyruklu yıldızlar, Güneş sisteminin dış kısmında görülür. Bir kuyruklu yıldız; silikat kayaları, metal kırııntıları ile birleşmiş buz parçacıklar, metan, azot, karbondioksit, donmuş karbonmonoksit kristalleri ve diğer bileşenlerden oluşmuştur. Kuyruklu yıldızlardan Dünya’ya su ve diğer ucucu maddeler gelir. Bazı yıldızların kuyruğu 140 milyon km’den daha uzun olup Güneş ve Dünya arasındaki mesafe kadar bir uzunluğa ulaşır. Halley kuyruklu yıldızı, 1910’da Dünya’ya çok yaklaşmıştır.

Meteoridler

Güneş sisteminde hareket eden on binlerce asteroid çarpışarak küçük parçalara ve tozlara dönüşmüştür. Bir meteorid, herhangi bir asteroidin ya da bir kuyruklu yıldızın parçası olup Güneş sisteminin içerisinde bir yörüngeye yerleşir. Meteorid, Dünya’ya çok yaklaştığnda Dünya’nın çekim alanına girerek düşer. Atmosfere sürtünerek ısınmasıyla kırmızı bir parçacığa dönüşür. Buna meteor denir. Meteorların çoğu, atmosfere girdiğinde buharlaşarak bir kum tanesi büyüklüğüne dönüşür. Bunların büyükleri Dünya yüzeyine ulaşır. Dünya yüzeyine çarpan meteora meteorit denir. Taş şeklindeki metoritlerin çoğu % 90 silikat, % 10 demir ve nikel içerir. Dünya’nın çekirdeğini oluşturan mantodaki kayaya benzer.

 

<< Önceki Sayfa  (İç Gezegenler) <<

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!