Cephe Yağışları

Bu yağışlar orta ve yüksek enlemlerde polar hava kütlesi ile güneydeki tropikal hava kütlesinin karşılaşmasıyla meydana gelir. Başka bir anlatımla farklı özellikte iki hava kütlesinin karşılaşması ile cephe yağışları oluşur. Alçak basınç merkez­lerine doğru hareket eden hava kütlelerinden sıcak hava soğuk havanın üzerinde yükselerek soğur. Böylece soğuyan havada yoğuşmanın meydana gelmesiyle yağış başlar. Cephe yağışları sıcak ve soğuk cephe olmak üzere iki ana tipe ayrılır.

Soğuk Cepheler

Sıcak ve soğuk hava kütleleri birbirleri ile karşılaştıklarında sıcak havanın yerini soğuk hava alıyorsa buna soğuk cephe denilir. Bu şartlar altında ağır olan soğuk hava zemini kaplayarak sıcak havayı yukarıya doğru iter. Soğuk cephe yüzeyinin eğimi 1/80 civarındadır, yani 80 m yatay mesafede 1 m yükseklik kazanır. Soğuk cephede şiddetli fırtınalar olur ve gökgürültülü yağışlar meydana gelebilir. Bu bakımdan soğuk cepheye fırtına hattı da denilebilir.

Sıcak cepheler

Sıcak havanın soğuk bölgeye girmesi ile soğuk hava altta kalarak sıcak hava yukarıya doğru yükselir. Ancak bu cephede, cephe hattının eğimi son derece az olup 1/200 oranındadır. Bundan başka, daha ziyade durgun atmosfer şartlarını oluşturan sıcak cephe boyunca türbulans (karışma) olayları genellikle meydana gelmemektedir.

 

Sıcak hava kararlı (stabil) değilse konveksiyon hücreleri gelişerek şiddetli sağanaklar ve fırtınalı yağışlar meydana gelebilir. Örneğin Orta Akdeniz üzerinden ülkemize sokulan sıcak cephe, önce lodos rüzgârları ile havanın ısınmasına neden olur, arkasından çoğu kez sağanak hâlinde yağışlar meydana gelir. Bundan dolayı Marmara Bölgesi halkı, Lodos’un gözü yaşlıdır demektedir.

Soğuk cephe, genellikle sıcak cepheden daha hızlı olarak ilerler. Burada iki tip cephe aynı ortamda meydana geldiği zaman soğuk cephe, sıcak cephenin arkasından kavuşur. Bu cepheye kavuşmuş cephe denilir. Soğuk cephenin hızla hareket eden çok soğuk havası zeminde kalır. Bu durumda sıcak hava, hem soğuk hem de serin, az soğuk hava üzerinde yükselir. Böylece sıcak hava kütlesinin zeminle olan teması ortadan kalkar.

Cephe sistemlerinin dağ sıralarına çarpması ile oklüzyon olayı daha çabuk gerçekleşir. Dağın yamacında oluşan soğuk cephenin mevcudiyetine bağlı olarak daha fazla yağış düşer, Toros Dağlarının güneye ve Kuzey Anadolu Dağlarının kuzeye bakan yamaçlarının fazla yağış almasının bir nedeni de oklüzyon olayıdır.

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!