Büyük Ünlü Uyumu

büyük ünlü uyumu( Kalınlık-İncelik Uyumu)


  Düz ünlüler Yuvarlak ünlüler
Geniş Dar Geniş Dar
Kalın ünlüler a ı o u
İnce ünlüler e i ö ü


 

Türkçede bir sözcüğün ilk hecesinde kalın ünlü varsa diğer hecelerdeki ünlüler de kalın olmak zorundadır. Eğer ilk hecede ince ünlü varsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olmak zorundadır.

Örnek: salıncak, çimen, sakızlık, tencere, yolluk, koşucu, sıcacık…gibi sözcükler büyük ünlü uyumuna uyar.

 

Elma sözcüğü bu kurala uymaz. Çünkü ince ünlü olan “e”den sonra kalın ünlü olan”a” gelmiştir.

Anne sözcüğü de bu kurala uymaz. Yine aynı şekilde kalın ünlü olan “a”dan sonra ince ünlü olan “e” gelmiştir.

 

Büyük Ünlü Uyumunu Bozan Ekler:

-ki

(yarınki, akşamki, salondaki….)

-yor

(gülüyor, seviyor, veriyor….)

-leyin

(sabahleyin, akşamleyin, geceleyin….)

-ken

(koşarken, çıkarken, alırken….)

-ımtırak

(yeşilimtırak, mavimtırak….)

 

Not: Tek heceli sözcüklerle birleşik sözcüklerde büyük ünlü uyumu kuralı aranmaz.

  1. eren harı
    13 Mar, 2014 - 21.58 | #1

    ben ce güzel ama daha çok öz ve anlatıcı olmalı

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!