Basınç Merkezleri, Basınç Merkezlerinin Dağılışı

Yeryüzünün farklı mevsimlerde ısınma, kara ve denizlerin dağılışına göre basınç merkezleri de değişme gösterir. Genel bir ifade ile yeryüzünün sıcak olan kesimlerinde havanın ısınarak yükselmesi ile alçak basınç meydana gelir. Soğuk bölgelerde ise havanın soğuyarak yoğuşması sonucunda yüksek basınç merkezleri oluşur. Subtropikal sıcak havanın yerleştiği subtropikal kuşakta dinamik kökenli yüksek basınç hücreleri bulunur.

Genel olarak, ekvator kuşağında 1011-1008 mb arasında değişen ve normal basınca göre biraz düşük olan alçak basınç bulunur. 30° kuzey ve güney enlemlerinde merkezleşmiş olan subtropikal kuşağın yüksek basınçları yer alır.

Güney Yarım Küre’de bu kuşak açık olarak ayırt edilir, ancak bunlar yüksek basınç hücreleri hâlindedir. Kuzey Yarım Küre’de ise biri Kuzey Pasifik diğeri de Atlantik okya­nusları üzerinde ortalamaları 1026 mb’ı aşan iki büyük yüksek basınç merkez’ bulunur.

Subtropikal yüksek basınç merkezlerinin kutup tarafında, kabaca orta enlem kuşağından Arktik kuşağa doğru uzanan geniş bir bölge alçak basınç kuşağıdır. Bu kuşak 60. paralel civarına yerleşmiştir. Kutuplarda ise soğuk havanın mevcudi­yetine bağlı olarak kutb’ yüksek basınç merkezleri yer alır. Yukarıda belirtilen basınç kuşakları mevsimlere göre birkaç enlem derecesi yer değiştirir.

Kara ve denizlerin farklı olarak ısınması, özellikle Kuzey Yarım Küre’de kara ve okyanuslar arasındaki basınç şartlarını önemli ölçüde etkiler. Nitekim kış mevsi­minde kara kütleleri üzerinde hava kütlesinin aşırı olarak soğumasına bağlı olarak Kanada ve Sibirya’da yüksek basınç merkezleri, buna karşın Atlas Okyanusu’nda İzlanda ve Pasifik’te Aleut alçak basınç merkezleri oluşur.

Yazın ise karaların aşırı ısınmasına bağlı olarak Asya ve Kuzey Amerika üzerinde âdeta ekvatoral bölgeyi andıran alçak basınç, Atlas ve Büyük okyanusları üzerinde ise Azor ve Hawaii yüksek basınç merkezleri meydana gelir. Bilhassa kış durumunda aynı enleme tekabül eden okyanuslar üzerindeki alçak basınç merkezleri bulutlu ve yağışlı iken, yüksek basınç merkezlerinde hava sakin ve açıktır.

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!