Ayın Evreleri, Ayın Safhaları

Dünya’nın etrafında dö­nen Ay, Güneş’ten gelen ışıkların bir kısmını yansı­tarak geceleyin Dünya’yı aydınlatır. Ay’ın geceleyin Dünya üzerine gönder­diği yansıyan güneş ışıkları farklı açılarda gelir ve Ay’ı farklı şekillerde görürüz. Başka bir ifade ile, Ay hilâl şeklinde başlayarak, llk- dördün, Yarımay, İkinci dördün, Tamay ya da Dolunay, ikinci yarımay, Sondördün ve tekrar hilâl şeklinde görülerek bir aylık zaman zarfında dünyamız etrafında döner.

Ayın Safhaları (Ayın Evrelerine) resim resim göz atmak için buraya tıklayın.

Şimdi bu safhaları teker teker açıklayalım:

Ay’ın ve Güneş’in birleştiği dönemde, tam olarak Ay’ın yarım yüzeyi aydınlanır ve Dünya’dan geceleyin Ay görülmez. Bu dönemde Güneş ve Ay aynı zamanda doğar veya aynı anda yükselir. Ancak Ay’ın dönmesi ile Dünya’nın dönmesi arasında her 25 saatte 12°’lik bir fark olduğundan yani her gün 48 dakikalık bir gecikme meydana geldiğinden Ay’ın doğuşu her gün 48 dakika gecikir. Bundan dolayı Ay’ın doğuşu ile Güneş’in doğuşu aynı zamana denk gelmemektedir. Ay’ın doğuşu ile Güneş’in doğuşu aynı zamana tekabül ettiğinde Ay görünmez.

Ay’ın ilk safhasına Yeniay denir. Yaklaşık olarak bu durumdan 3 – 3/4 gün sonra yeni Ay yörüngesi üzerinde 1/8 nisbetinde mesafe aldıktan sonra Ay, gökyüzünde Güneş’in arkasına düşerek 45° kadar yükselir. Bu durumda Ay, ince bir hilâl hâlindedir.

Hilâl safhasından yaklaşık 7.5 gün sonra Ay’ın hemen hemen yarısı görünür; buna Ay’ın likdördün safhası denir. Bu dönemde Ay, Güneş battığında gökyüzünde en yüksek seviyesine ulaşır. Bu dönemden sonra, yani doğuşundan 11.5 gün sonra ise dörtte üçlük bölümü aydınlık görünen Ay’a Üçüncü dördün denir. 14 3/4 gün sonra Ay ve Güneş Dünya’nın zıt tarafında olup, Ay’ın Dünya’ya bakan yüzü tamamen aydınlık olur. Bu safhaya Tam ay ya da Dolunay denir. Doğuşundan 18,5 gün sonra Ay’ın bu kez sağ tarafı karararak sol tarafının dörtte üçü aydınlık kalır. 22,5 gün sonra son dördün safhasına giren Ay, 26 gün sonra da tekrar hilâl safhasına kavuşur. Mevsimlere göre ise Ay’ın gökyüzündeki durumu sonbaharda düşük, ilkbaharda yüksek, yaz ile kış mevsiminde ise ilkbahar ile sonbahardaki seviyesi arasında yükselir.

Ay’ın çeşitli safhalarında gökyüzündeki yükselişi farklı olur. Bu duruma kısaca göz atacak olursak, Dolunay döneminde Ay, Güneş battığında doğudan yükselir ve gece yarısı en yüksek seviyesine ulaşır. Yaz döneminde ise Ay, kış mevsiminde Güneş’in öğle vakti çıktığı seviyeye kadar yükselir, ilk ve sonbaharda yaz ile kış durumu arasındaki seviyede seyreder. Öte taraftan Dolunay döneminde Ay, sonbahar ekinoksuna en yakın konumdadır ve alaca karanlıkta doğar, tarladan geç dönen çiftçiler bu Ay ışığından faydalandığı için Ay’ın bu dönemdeki durumuna hasat ayı denir. Bunu takip eden aylarda dolunay bu kez erken yükselmeye başlar, dolunayın bu dönemine de avcı ayı denir. Üçüncü veya Son dördünde Ay, gece yarısı doğar, şafak vakti en yüksek seviyesine ulaşır ve öğle zamanı batar. Bu dönemde Ay, sonbaharda gökyüzündeki en yüksek, ilkbaharda en düşük seviyesine çıkar, yaz ve kışık ise orta seviyede seyreder.

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!