Atmosferin Isınması ve Soğuması – 3

Konveksiyon (dikey yönde yayılma): Hareket eden cisimlerle sıcaklığın bir noktadan diğerine yayılması olayıdır. Burada sıcaklık yayılması, fiziksel olarak moleküllerin sıcak bir yerden soğuk bir yere hareketi ile gerçekleşir. Örneğin yanan bir ateşten sıcaklığın iletilmesi, ısınarak yükselen hava sayesinde olur. Başka bir ifade ile ısınan havanın genişleyerek yükselmesi, sıcaklığın dikey yönde yayıl­masını sağlar. Dikey yönde meydana gelen bu olaya konveksiyon, sıcaklığın yayılmasına ise konveksiyon yolu ile ısınma denir. Hatırlanacağı gibi sıvı ya da gazların etkisi ile yatay yönde olan sıcaklığın yayılmasına ise adveksiyon denir.

 

Kısaca, ısınarak yükselen havanın yerini çevreden gelen sıcaklığı düşük hava alarak dikey yönde bir hava sirkülasyonu ve buna bağlı olarak sıcaklık transferi meydana gelir. Konveksiyon yolu ile sıcaklık yayılması, Kuzey ve Güney yarım kürelerde yaz mevsiminde, tropikal bölgelerde ise yıl boyunca görülür.

Adyabatik soğuma ve ısınma: Bir hava kütlesinin çevresinden sıcaklık almaksızın soğuma veya ısınmasıyla meydana gelir. Örneğin yükselen havanın genişlemesi, sıcaklık kaybına yol açar; buna karşın alçalan havanın sıkışması, sıcaklığın yükselmesine neden olur. Ancak burada belirtilmesi gereken en önemli husus, genişleyerek yükselen hava kütlesinde sıcaklığın kaybolmamasıdır. Sadece havanın genişlemesiyle sıcaklık düşmesine adyabatik soğuma denir.

 

<< Önceki Sayfa << | >> Sonraki Sayfa >>

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!