Alçak ve Yüksek Basınçlar (Coğrafya)

45° kuzey paralelindeki deniz seviyesinde 0°C’de atmosferin yeryüzünde yap­tığı basınç normal basınç olarak kabul edilir. Bu basıncın değeri 76 cm cıva sütu­nunun ağırlığına eşitttir (76 x 13,6 = 1033,6 gr). Basınç, birim sahaya uygulanan kuvvetin ifadesi olan PaskaPla da ifade edilir. 1 mb=102Pa’dır. Böylece normal basıncın değeri, 1033 milibara ya da yaklaşık bir atmosfere tekabül eder. Bu değer­den fazla olan basınca yüksek basınç, düşük olana ise alçak basınç denilir. Ancak bu değerler, az da olsa bölgesel ve hatta yöresel olarak oynama gösterir.

Siklon ve antisiklonlar kararlı ve yarıkararlı olarak sınıflandırılır ya da kararlı ve kararsız tiplere ayrılır. Bu basınç merkezleri hareket ettiğinde yeryüzünde basıncın, dolayısıyla da hava şartlarının değişmesine neden olur.

Alçak ve yüksek basınç merkezlerinde havanın hareketi farklı durum gösterir. Yüksek basınç merkezlerinden hava kütleleri uzaklaşır (diverjans), alçak basınç merkezlerinde ise hava akımı âdeta bir merkezde toplanır (konverjans). Ancak bu hava hareketleri yarım kürelere ve basınç merkezlerine göre değişir.

Yüksek basınç merkezinde hava kütlesi, Kuzey Yarım Küre’de hava saat ibresi yönünde, Güney Yarım Küre’de ise bunun aksi yönünde uzaklaşır. Alçak basınç merkezlerinde hava hareketi ise Kuzey Yarım Küre’de saat ibresinin tersi, Güney Yarım Küre’de ise saat akrebi yönünde merkeze doğru hareket eder (Şekil 4.16). Bu kütlelerinin yuk­arıda belirtilen yönlerden haraketi, dünya üzerinde farklı karakterdeki havanın bir­birlerine doğru hareket etmesinde etkili olur. Bu durumun atmosfer dolaşımı ve ok­yanus akıntılarında son derece önemli yeri vardır.

Bu konuya henüz yorum yapılmamış. Düşüncelerini paylaşan ilk insan olmaya ne dersin?

Yorum yaz!

UYARI: Lütfen doğru ve güzel bir Türkçe ile hakaret etmeden yorum yapınız.
  Yukarı çık!